Ćwiczenia na swobodny i pewny głos

Swobodny i pewny głos nie jest cechą wrodzoną. Jest efektem tego, jak pracuje Twój aparat głosowy: oddech, krtań, fałdy głosowe, rezonatory, narządy artykulacyjne i trakt głosowy. Gdy któryś z tych elementów nie funkcjonuje prawidłowo, głos zaczyna brzmieć słabo, piskliwie, zbyt wysoko albo przeciwnie – ciężko, grubo, siłowo i napięciowo. Pojawia się także szybkie zmęczenie, chrypka oraz uczucie zaciśniętego gardła podczas mówienia, nie tylko w sytuacjach stresujących, ale w codziennej komunikacji. Mowa brzmi swobodnie i pewnie wyłącznie wtedy, gdy wszystkie elementy emisji głosu działają w pełnej koordynacji, a osoba mówiąca zachowuje świadomą kontrolę nad każdym z nich.Ćwiczenia na swobodny i pewny głos opierają się na świadomej pracy z oddechem, fonacją, rezonansem i artykulacją, jednak prawdziwa jakość głosu powstaje dopiero wtedy, gdy elementy te nie funkcjonują w izolacji, lecz jako jeden spójny mechanizm. Synergia oddechu, fonacji, rezonansu i artykulacji pozwala uzyskać głos, który jest nie tylko stabilny i swobodny, ale także naturalnie nośny, przekonujący i atrakcyjny w odbiorze. Jeśli zastanawiasz się: jak mieć pewny głos, jak mówić bez napięcia, jak przestać mówić z gardła, jak panować nad swoją mową oraz czy można wyćwiczyć głos pewny to ćwiczenia na swobodny i pewny głos są z pewnością dla Ciebie. 

Czy można zmienić głos, żeby był swobodny, pewny i ładny? Każdy głos można wyćwiczyć. Nikt nie rodzi się z perfekcyjną emisją głosu mówionego i nienaganną dykcją. 

Co oznacza swobodny i pewny głos?

Swobodny i pewny głos:

• Nie wymaga wysiłku (fizycznego – napięcia krtani, szyi lub innych części ciała)
• Jest oparty na oddechu (świadome podparcie oddechowe w mowie)
• Głos nie męczy się, a po wysiłku głosowym nie pojawia się chrypka czy osłabienie głosowe
• Osoba mówiąca ma pełną kontrolę nad brzmieniem swojego głosu
• Głos nie załamuje się, nie drży i zawsze jest w dobrej kondycji
• Jest melodyjny i przyjemny dla odbiorców
• Głos jest spójny z komunikatem oraz adekwatny do emocji
• Mowa jest donośna i wyrazista bez zbędnego wysiłku czy „podnoszenia głosu”
• Nie zdradza napięcia ani stresu
• Daje poczucie autorytetu i spokoju
  

Dlaczego głos traci swobodę i pewność?

Najczęstsze przyczyny słabego i niepewnego głosu to:

• choroby pływające na kondycję głosu (hashimoto, nadczynność tarczycy,  refluks, alergie, choroby płuc, nerwica, depresja)
• mówienie „z gardła” (mało aktywne miękkie podniebienie)
• nieprawidłowy oddech: brak podparcia oddechowego, nieaktywne mięśnie międzyżebrowe, przepona i tłocznią brzuszna, zadyszka podczas mówienia, brak ekonomii wydechu
• napięcia w krtani
• szczękościsk (napięte żwacze), zbyt małe opuszczanie żuchwy podczas mówienia
• zapadanie się klatki piersiowej podczas mówienia
• nieprawidłowa postawa ciała (zamknięta klatka piersiowa, wysunięta głowa, uniesiona głowa, uniesione barki, napięte dłonie, brak stabilizacji)
• nieaktywne dolne rezonatory
• brak koncentracji na emisji głosu mówionego 
• kompleksy związane z brzmieniem głosu i dykcją (wstyd)
  

W praktyce oznacza to, że krtań próbuje wykonać całą pracę, która powinna być rozłożona na cały aparat głosu.

Ćwiczenia na swobodny i pewny głos 

Fundamentem pewnego i mocnego głosu jest prawidłowy oddech, który daje poczucie oparcia, stabilizacji, umożliwia mówienie bez ryzyka drżenia głosu, zadyszki czy sapania podczas mówienia. Ćwiczenia oddechowe, które uczą właściwych odruchów oddechowych, wzmacniają mięśnie oddechowe oraz uczą kontroli nad wydechem (jego długością i ciśnieniem wydychanego powietrza) są niezbędne do tego, by wyćwiczyć głos pewny, stabilny, opanowany i brzmiący kompetentnie. Kolejnym etapem jest wdrożenie nawyków oddechowych w codzienną mowę oraz koncentracja na oddechu w codziennej komunikacji. Oczywiście wymaga to wysiłku, ale na efekty nie trzeba długo czekać – już po kilku tygodniach treningów oddechowych, poprawia się komfort mówienia, a głos wyraźnie ulega zmianie. 

Chcesz mówić swobodnie i pewnie? Ćwicz oddech!

Ćwiczenia oddechowe:

Ćwiczenie 1 – ćwiczenia toru żebrowego
Weź energiczny wdech ustami koncentrując się na tym, by mocno rozszerzyć żebra.
Na wydechu wydobywaj z siebie poniższe głoski, staraj się świadomie wydłużyć fazę wydechową. Każde ćwiczenie powtórz minimum 5 razy.

• sss (bezdźwięcznie)
• bzzz (dźwięcznie
• fffff (bezdźwięcznie)
• wwwww (dźwięcznie)
• hmmm (dźwięcznie)
  

Wydmuch powinien być równy i spokojny. Jeśli się rwie, oznacza to brak kontroli nad ciśnieniem powietrza.

Ćwiczenie 2 – ćwiczenia przepony

Ułóż dłoń na górnej części brzucha. Weź energiczny wdech ustami koncentrując się na tym, by dłoń lekko przesunęła się do przodu. Następnie starając się na każdej głosce pulsować brzuchem, wykonaj schemat, pomiędzy głoskami dobieraj oddechy, tempo dynamiczne.
Schemat powtórz 10 razy:

F S K C T H

P FS P FS

Ćwiczenie 3 – ćwiczenia ciśnienia wydychanego powietrza

Ułóż dłoń na górnej części brzucha. Weź energiczny wdech ustami i koncentruj się na torze przeponowym. Podczas wykonywania ćwiczenia, brzuch wchodzi do środka, ważna jest koncentracja na tym, by ruch wykonywany był stabilnie i równomiernie. Każde ćwiczenie wykonaj 10 razy.

• Syczenie „sss” → „zzz” (w trakcie ćwiczenia płynnie przejdź od „sss” do „zzzz”
• Artykulacja „ffff” → „www”
• Mruczenie „mmmm” → „uuuu”

Ćwiczenie 4 – ćwiczenia podparcia oddechowego

Ułóż dłoń na górnej części brzucha. Weź energiczny wdech ustami i koncentruj się na torze przeponowym. Mów długo samogłoski, starając się mocno opuścić żuchwę i nadać ustom właściwy dla danej samogłoski kształt. Podczas artykulacji samogłoski postaraj się otworzyć gardło, by dźwięk „trzymał się” na oddechu. W czasie mówienia głoski, brzuch stopniowo „wchodzi” do środka. Zadbaj o luźną szyję i brak zbędnych napięć. Każde ćwiczenie powtórz minimum  5 razy. Postaraj się poczuć, iż „mówisz z przepony”

• Haaaaaaaaa
• Hooooooo
• Heeeeeeee
• Huuuuuuu
• Hyyyyyyy
• Hiiiiiiiiiii
• Jaaaaaaa
• Joooo
• Jeeeeee
• Juuuuuu
• Jiiiiiiiii
• Waaaaa
• Woooo
• Weeee
• Wuuu
• Wyyy
• Wiiii

Ćwiczenie 5 – ćwiczenia na długi wydech

Ułóż jedną dłoń na górnej części brzucha, a drugą na żebrach. Przeczytaj poniższy tekst powoli, wydłużając samogłoski i mocno pracując aparatem artykulacyjnym. Pobieraj wdechy w zaznaczonych miejscach (//). Całość powtórz 2 razy. Zatroszcz się o to, by pomimo wydechu (czytania) mięśnie pozostały w pozycji wdechowej. 

Tekst 1:

Jeż – Jan Brzechwa

Idzie jeż, idzie jeż,

Może ciebie pokłuć też!//

Pyta wróbel: “Panie jeżu,

Co to pan ma na kołnierzu?”//

“Mam ja igły, ostre igły,

Bo mnie wróble nie ostrzygły!”//

Idzie jeż, idzie jeż,

Może ciebie pokłuć też!//

Zoczył jeża młody szczygieł:

“Po co panu tyle igieł?”//

“Mam ja igły, ostre igły,

Żeby kłuć niegrzeczne szczygły!”//

Sroka też ma kłopot świeży:

“Po co pan się tak najeżył?”//

“Mam ja igły, ostre igły,

Będę z igieł robił widły!”//

Wzięła sroka nogi za pas:

“Tyle wideł! Taki zapas!”//

W dziesięć chwil już była na wsi:

“Ludzie moi najłaskawsi,//

Otwierajcie drzwi sosnowe,

Dostaniecie widły nowe!”//

Tekst 2:

Ciotka Danuta – Jan Brzechwa

Gruba ciotka Danuta

Robi swetry na drutach.

Już po pięciu minutach

Dowiedziały się o tym jaskółki,//

Gwałt podniosły do spółki:

“Jak to? Ciotka Danuta

Robi swetry na drutach?//

Na drutach siadają ptaki,

Lecz ciotka? Skąd pomysł taki?

A lećcież do niej gromadnie,

Bo wam ciotka z drutów spadnie!”//

Ćwiczenia na swobodny i pewny głos

Rezonans – sekret głosu, który „niesie się” bez wysiłku

Głos pewny to głos, który jest donośny i stabilny bez zbędnego wysiłku. Wydobywanie głosu pewnego i brzmiącego kompetentnie jest zasługą nie tylko prawidłowego oddechu, ale również rezonatorów, zwłaszcza dolnych przestrzeni rezonacyjnych, które wzmacniają niższe dźwięki.  Istnieje możliwość pobudzenia dolnych rezonatorów i obniżenia głosu na stałe poprzez odpowiedni trening głosu. 

Ćwiczenia rezonansu:

Ćwiczenie 1 – podstawowe ćwiczenie na obniżenie głosu

Ułóż dłoń na klatce piersiowej, pamiętaj o oddechu przeponowym. Weź wdech ustami, następnie je złącz i delikatnie mrucz (mmmm) starając się stopniowo obniżać głos. W trakcie mruczenia staraj się kontrolować oddech. Ćwiczenie powtórz 20 razy.

Ćwiczenie 2  – ćwiczenia na dolne rezonatory

Ułóż dłoń na klatce piersiowej, pamiętaj o oddechu przeponowym. Wydłużaj głoskę „mmm” starając się brzmieć nisko i głęboko, a następnie mów poniższe zbitki wydłużając samogłoski. Pomimo tego, iż głoska „m” jest głoską nosową, otwieraj dolne rezonatory. Całość powtórz minimum 5 razy. 

• Mmmmba
• Mmmmbo
• Mmmmbe
• Mmmmbu
• Mmmmby
• Mmmmbi
• Mmmmmda
• Mmmmmmdo
• Mmmmmmde
• Mmmmmdu
• Mmmmdy
• Mmmmmmdi
• Mmmmmmga
• Mmmmmmgo
• Mmmmmge
• Mmmmmgu
• Mmmmmgy
• Mmmmmgi
• Mmmmmła
• Mmmmmło
• Mmmmmmłe
• Mmmmmłu
• Mmmmmły
• Mmmmmłi

Jak mówić bez napięcia?

Napięcie w głosie niemal zawsze pojawia się wówczas, gdy krtań zaczyna kompensować brak stabilnego podparcia oddechowego i przejmuje funkcje, do których nie jest anatomicznie przystosowana. Skutkiem tego jest nadmierne unoszenie lub sztywność krtani, mechaniczne dociskanie dźwięku oraz utrwalone napięcie w obrębie szyi i jamy ustnej. Bardzo często towarzyszy temu zaciśnięta żuchwa, ograniczona ruchomość języka oraz próby sztucznego modulowania głosu w kierunku pogłębienia barwy i obniżenia tonu podstawowego. Krtań jest jednym z najbardziej delikatnych narządów i obszarów aparatu mowy, który niezwykle silnie reaguje na stres, napięcie emocjonalne, frustrację oraz lęk – zwłaszcza ten przed publicznym zabieraniem głosu i krytyką. 

Jak mówić bez napięcia? Krótki poradnik

1. Koncentruj się na prawidłowym oddechu.
2. Nie usztywniaj szyi, barków oraz klatki piersiowej.
3. Otwieraj mocno usta, luźno opuszczaj żuchwę na samogłoskach.
4. Mów niżej i kontroluj intonację.
5. Przed mówieniem, ziewnij kilka razy. 
6. Nie mów głośno – to generuje napięcia. 
7. Aktywizuj górną wargę podczas mówienia odsłaniając lekko górne zęby – górne zęby wzmacniają dźwięk.
8. Zadbaj o odpowiednią rozgrzewkę głosu przed mówieniem

Ćwiczenia na swobodny i pewny głos – początek zmiany głosu

Ćwiczenia głosowe uczą ciało nowego sposobu fonacji i są niezbędnym początkiem pracy nad głosem. Prawdziwa zmiana zachodzi jednak dopiero wtedy, gdy ten nowy sposób mówienia zaczynasz świadomie stosować w codziennych sytuacjach – w rozmowach, w pracy, podczas spotkań czy wystąpień publicznych. Same ćwiczenia nie zmieniają jeszcze stylu komunikacji; są jedynie narzędziem do budowania nowych nawyków. Kluczowe staje się to, jak mówisz na co dzień: jak oddychasz w trakcie wypowiedzi, gdzie kierujesz rezonans i czy pozwalasz głosowi pracować swobodnie również pod presją. Na początku wymaga to większej uważności i świadomego zaangażowania, jednak efekty pojawiają się stosunkowo szybko. Częstym błędem jest przekonanie, że nowy sposób mówienia „powinien być od razu naturalny”, rozumiany jako całkowicie bezwysiłkowy. Tymczasem swoboda głosu nie polega na braku pracy, lecz na lepszej organizacji oddechu i napięć w ciele. Zmiana głosu to nie tylko kwestia techniki, ale przede wszystkim umiejętność przeniesienia jej do realnej komunikacji – i właśnie w tym tkwi jej skuteczność.

Dlatego w Akademii Śpiewu praca nad swobodnym i pewnym głosem zawsze łączy:

• ćwiczenia techniczne
• analizę głosu (na podstawie własnych nagrań)
• pracę na realnych sytuacjach komunikacyjnych (konwersacje)

Jeśli chcesz mówić bez napięcia, z naturalną pewnością, ze stabilnym dźwiękiem, piękną i profesjonalną barwą, chcesz doskonale zapanować nad modulowaniem i akcentowaniem, pragniesz zlikwidować wszystkie swoje niedoskonałości w mówie to znak, że potrzebujesz indywidualnie dobranego treningu głosu ➡️ Kontakt

Chcesz dowiedzieć się, czy mówisz na gardle i jaki masz głos w mowie? ➡️ Zamów analizę głosu online

Polecane na stronie:

➡️ Ćwiczenia na obniżenie głosu

➡️ Ćwiczenia oddechowe do mówienia

➡️ Ćwiczenia na poprawę mowy